Herkes için Bilgi

Yüzyıllardır Sönmeyen Hıdırellez (Hıdrellez) Ateşi

06.05.2020
Yüzyıllardır Sönmeyen Hıdırellez (Hıdrellez) Ateşi
Reklam

Hıdırellez kelimesini duymak dahi; insanın içini kıpır kıpır etmeye, ve kendini papatyalarla, kır çiçekleriyle bezenmiş yemyeşil bir alanda dans ederken hayal etmesine yetip artıyor öyle değil mi? Baharın, bereketin temsilcisi olan Hıdırellez zamanı geldi. Korona sebebiyle bu sene Hıdırellez coşkusu tam anlamıyla yaşanamayacak; belki eş, dost, sevdiklerimizle kalabalıklar halinde kırlara gidip, ateşler yakıp, bahar bayramını kutlayamayacağız. Ancak elbette ki bu, Hıdırellezin diğer ritüellerini yapamayacağız anlamına gelmiyor.

Nedir Hıdırellez?

Kelime olarak, Hızır ve İlyas isimlerinin birleştirilmesiyle oluşturulmuş olan Hıdırellez Bayramı hakkında ne kadar bilginiz var? Orta Asya’da doğup, Orta Doğu, Balkanlar ve elbette ki Anadolu’da; 5 Mayıs gününün akşamında başlayıp 6 Mayıs gününün ikindi vaktinde son bulan mevsimsel bayramlardan birisidir Hıdırellez, diğer bir söylenişiyle Hıdrellez. Bu günde; Hızır ve İlyas’ın yeryüzüne inerek buluştukları, gelirken beraberlerinde bereketi, bolluğu, şans ve kısmeti de getirdiklerine inanılır. Bir diğer inanış ise, Hızır ve İlyas’ın gelmesiyle birlikte geçtikleri her bir toprak parçasının yeşillendiği, çiçekler açtığı yönündedir. Evet; artık kış mevsimi bitmiş, toprak ana uyanmaya başlamıştır, ve tüm tabiat: yaprağıyla, filiziyle, çiçeğiyle, yeşiliyle, börtü böceğiyle bu uyanışa ortak olmaya başlar. Bundandır, bu güzel günün Bahar Bayramı olarak adlandırılması.

Hıdırellez Ritüelleri

Yüzyıllardır geniş bir coğrafyada büyük bir çoşku ile kutlanan Hıdırellez Bayramının, bölgeler arasında farklılıklar gösteriyor olsa bile elbette kendine özgü ritüelleri bulunuyor. Bunların içinde ilk akla gelenler; Hıdırellez ateşi yakıp üzerinden atlamak ve gül ağacına dilekleri yazıp asmak oluyor, öyle değil mi? Pek tabii süregelen adetler bunlarla sınırlı değil.

Hıdırellez Ateşi Yakıp Üzerinden Atlamak

Hıdırellez Bayramının belki de en eğlenceli ritüeli; çoluk çocuk, genç ihtiyar demeden hemen hemen herkesin, yakılan ateş üzerinden atlamasıdır. Bu ateş, 5 Mayıs gecesi evlerin önünde, boş alanlarda yakılır ve etrafında toplananlar sırayla içlerinden bir dilek tutarak ateşe değmeden üç defa atlarlar. Bu atlayış sayesinde, gelecek bir sene boyunca hastalıklardan ve nazardan korunulacağına ve bedenin kuvvet kazanacağına inanılır. Aynı zamanda kötülüklerden arınma olarak da düşünülür.

Gül Ağacına Dileklerin Bağlanması

İşte; ikinci olarak en sık uygulanan Hıdırellez ritüeli ise gerçekleşmesini istediğimiz dileklerin, sahip olmak istediklerimizin (ev, araba, çocuğu olmayanlar için beşik, vb.) bir kağıda resimlerini çizip katlayarak küçük bir bez parçasına sarılıp güne özel olan çeşitli dualar eşliğinde gül dalına asılmasıdır. Kimileri bu ritüeli gül ağacının altındaki toprağa (deniz kenarı olan bir yerleşim yerindeyse sahildeki kumlara) çizerek ya da küçük taşları birleştirip şekiller üreterek yaparlar. Tabii bunun da bir zamanı var; 5 Mayıs günü tam ikindi vaktinde dilekler bağlanıyor ve ertesi sabaha kadar bekleniyor. 6 Mayıs sabahının ilk saatlerinde, bu dilekler konulduğu yerden alınıp, gerçekleşmeleri ümidiyle akan bir suya bırakılıyor. Aynı şekilde bağladığımız bez parçasının içerisine bir miktar para koyup, sabah alındıktan sonra çantada, cüzdanda taşınırsa o paranın tüm sene boyunca eve bolluk ve bereket getireceğini inanışını da unutmayalım.

Bu Kadarla Kalmadı!

Hıdırellez Bayramı ritüelleri tabii ki bitmedi. Örneğin; o gün evlerde, tarlalarda hiçbir iş yapılmaması da var. İnanışa göre Hıdırellez günü herhangi bir işe başlanılırsa, o iş tam tersine döner ya da bitmek bilmezmiş, bu günde tarlalara ekim yapılmamasının sebebi budur.

6 Mayıs sabahı erkenden hatta sabah ezanından önce uyanılıp evin tüm camları açılır, böylelikle Hızır ve İlyas’ın getirdiği bollukla bereketin evin içerisine dolması beklenir. Ayrıca; geceden camın önüne bir kap konulup gece yağan çiyler biriktirildiyse, bu çiy ağrılara ve acıya şifalı geldiği inancıyla ağrıyan bölgelere sürülür.

Herkesin, evlerinde çeşitli yiyecekler içecekler hazırlayıp, eş dost bir araya gelerek kırlara gidip, yeşilliğe çıplak ayakla toprağa basması ise vazgeçilmez bir Hıdırellez ritüeli haline gelmiştir. Kırlarda toplanan papatyalardan taç yapıp takılması da genç kızların bir an önce sevdiğine kavuşma isteğinin sonucudur.

Bu sene Korona salgını için alınan sağlık tedbirlerinden dolayı; Hıdırellez Bayramını kırlarda, doğayla iç içe ve sevdiklerimizle beraber kutlayamayacağız evet, ancak diğer ritüeller neden yerine getirilmesin ki? Bahar Bayramınız kutlu olsun ve sizlere de bol kazanç, bereket, şans getirsin.

Bu yazıyı beğendiniz mi?
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid
Reklam
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Herkes için Bilgi / Copyright © 2019