Tütsü Nedir? Tütsü Çeşitleri Nelerdir? Tütsü Ne işe Yarar?

Tütsü Nedir?

Tütsü birçok bitkiden yapılan ve ortama etkileyici kokular sunan aromatik  bileşenlerdir. Tütsüler bambu veya başka malzemeden de yapılabilir. Bütün bir yapışkan çubuk üzerine bir macun sürünmesi sonucu oluşturulur. Yapışkan macun genellikle aromatik malzemelerden ve uçucu yağlardan oluşur. Tütsünün iki çeşidi vardır. Bunlardan biri yanıcı olan tütsü diğeri  ise  yanıcı olmayan tütsüdür. Yanıcı tütsüler bir alev ile yakılır ve yakıldıktan sonra üfleyip söndürülür. Söndürülen tütsüden kokulu duman çıkmaya başlar ve çubuğun ucunda bir köz  oluşur. Yanmayan tütsüler  için ise sürekli yanan bir  alev  veya sabit bir ısı kaynağına ihtiyaç duyulur.

Tütsünün  Tarihi  

Yüzyıllar boyunca tütsüler ferahlama, kötü kokuları bastırma, kötü ruhları gönderme, meditasyon ve çakra açma gibi istemlerle kullanmışlardır. Tütsüler aynı zamanda bir tedavi yöntemi olarak da kullanılmışlardır. Geçmişte tıp alanında, dini uygulamalarda ve büyü ritüellerinde  kullanıldığı bilinmektedir. Çok tanrılı dinlerde sıklıkla kullanılmış olan tütsülerin kullanımı giderek yaygınlaşmıştır. Değişen kültürlerle yaşam tarzlarıyla kullanılmaya devam edilmiş ve özel bir ihtiyaç olarak görülmüştür. Tütsü İslam Kültürürü’nde  de, Büyük Selçuklu, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de çok kullanılmıştır. Ancak o dönemlerde tütsüler buhurdanlıklarda yakılmışlardır. Buhurdanlıklar, içinde tütsü  yakılan özel kaplardır yani bir nevi tütsülüktürler

Tütsü Çeşitleri Nelerdir?

Geçmişten günümüze kadar birçok çeşidi kullanılmış  ve çok çeşitli bitkilerin tütsüleri  yapılmıştır. Sandal ağacı tütsüsü yakıldıktan sonra güzel kokusuyla aroma  terapi etkisi yapar motivasyonu artırır. Sedir tütsüsü birçok kültürde kutsal kabul edilen bir ağaç olan sedirden yapılır. Yaydığı orman kokusuyla doğayı ortama taşır. Olumsuz enerjiyi uzaklaştırmak için kullanılmıştır. Gül tütsüsü  gül yapraklarının kurutulmasıyla yapılır, sevgi ve aşkı simgeler. Tütsü negatif enerjiye karşı korunmak için yakılır. Eskiden aşkla ilgili büyü ritüellerinde sıklıkla kullanıldığı bilinmektedir. Nane tütsüsü nanenin kurutulması ile yapılan şifa olarak kullanılan bir tütsü türüdür. Çeşitli ağrılar  ve enfeksiyon hastalıklarında nefes almayı kolaylaştırmak için yakılır. Ardıç tütsüsü çam ağacına  benzeyen yapraklarının kurutulmasıyla yapılır. Zihin yorgunluğu almak için geçmişte de çok kullanılmıştır. Tapınaklarda, arınma ritüellerinde ve vebadan kurtulmak bazı hastalıkların önüne geçmek için çok kullanılmıştır. Yılanları uzak tutmak için ardıç  tütsüsü yakıldığı da geçmişten öğrenilen bilgiler arasındadır

Tütsünün Bilinen Faydaları 

Tütsü yatmak enfeksiyonları önlemeye yardımcı olur. Birçok tütsü çeşidi anti bakteriyeldir. Ortamdaki mikropları öldürür ve dezenfeksiyon  amacı ile kullanılır. Ortamdaki mikropları öldürmesi için tütsüler  buhurdanlıklar içinde  yakılarak veya  yakıldıktan sonra  buharla yayılması sağlanır. Tütsü yakmak beyindeki anksiyete ve depresyonu hafifletir. İnsanlar üzerinde sakinleştirici etki yapar. Aromaları kalp atış hızını yavaşlatır ve sinirleri dengeler. Kaslarda oluşan gerginliği azaltır. Stresli ruh halinden sakin bir ruh haline geçişi sağlar. Farklı aroma ve kokular beyindeki serotonin ve dopamin gibi hormonların üretilmesini sağlar bu hormonlar mutluluğa yol açar. Bu hormonların yayılması ile baş ağrısı gibi şikâyet edilen ağrıları hafifletir. Tütsüler  aromaları  ile kan basıncını düşürür. Burun tıkanıklığı gibi sıkıntıların azalmasını sağlar, nefes almayı kolaylaştırır.

Evde Tütsü Yapımı 

Kurtulmuş karanfil, papatya, gül ve tarçın gibi bitkiler ile evde tütsü hazırlanabilir. Marangozların ağaçları keserken çıkardıkları ince çekilmiş talaş ile kurutulan otların karıştırılır.  Seramik veya yanmaz türde herhangi bir kabın içerisinde bu karışım yakılır bir müddet sonra söndürülür,  güzel koku tütmesi sağlanır. Bu kabı ev için de gezdirerek  kokunun yayılması sağlanır.

Tütsü Yakmak Sağlığa  Zararlı mıdır? 

Tütsülerde olan farklı madde bileşenlerinin yakılmasıyla  partiküller yayılır. Çıkan bu partiküller soluma sonrasında vücuda girer.  Tütsülerin  çok fazla yakılması çok fazla solunması ile sağlıksız bir ortam oluşabilir. Havalandırılmayan bir ortamda sürekli kokuya maruz kalmak sağlığa olumsuz etki yapar. Yasaklı olmayan  bileşenlerden yapılan tütsüleri alıp kullanmak   gerekiyor.

Tütsülerdeki birçok madde  solunum yolu,  akciğer ve gırtlağa olumsuz etkide bulunabilir hatta kansere yol açabilir. Tütsülerin   tam bileşeni bilmek çok zor bu sebeple çok fazla kokuya maruz kalmadan, bilinen markaları tercihen alıp kullanmak gereklidir.  Sadece tütsüler değil kokulu mumlar, parfümler, oda  spreyleri tarzı koku vericilerinde   çok  kullanımı bazı hastalıklara sebebiyet vermektedir. Özellikle astım hastalarını ve çocukları olumsuz yönde etkileyebilir. Yenidoğan bebeklerin ve çocukların yanında bu tür ürünler kullanılmamalıdır.