Herkes için Bilgi

Memento Mori nedir?

14.04.2019
Memento Mori nedir?
Reklam

Memento Mori Deyişinin Tarihçesi

”Memento mori” latince bir terimdir. Bu felsefenin birçok kültürde yeri bulunmaktadır. İnsanın ölümlü olduğunu, bu dünyada fani bir canlı olduğunu ifade etmektedir. Roma İmparatorluğu döneminde, savaşı kazanan generallerin sokaklarda savaş naraları atmalarına, zafer geçidi yapmalarına izin verilirdi. Generalin arkasında yer alan bir köle, generalin başının üzerine defne yapraklarından yapılmış bir taç taşırdı. Bu tacın ismi Corona Civica idi. Bu tacı tutan köle generalin kulağına sürekli olarak, memento mori deyişini fısıldardı. Yani bu dünyada elde edilen tüm başarıların sahte olduğu ve bir gün ölüneceğini generale hatırlatırdı. General de yapılan ritüelde yüksek sesle bu dünyada fani olunduğunu, sadece insan olduğumuzun her daim hatırlanmasını latince olarak ifade etmiştir. Bunu ifade eden kelime ise memento mori‘dir.

Orta Çağ döneminde yaşanılan Hristiyanlık’ta bu dünyada edinilen herşeyin anlamsız olduğu, geçici olduğu inancı hakimdi; bunu sık sık dile getirmek için de ”memento mori” deyişi kullanılırdı. Aynı zamanda o dönemde Tanrı’nın Krallığı’na davet anlamına gelen bu deyiş, insanların ruhlarını ebedi dünyaya hazırlamaları, ruhlarını erdemli hale getirmeye çalışmaları için sıkça tekrarlanırdı. Bir öğreti olarak halkın gündelik yaşamına işlemiş bu inanışın güncel kalmasında; Orta Çağ döneminde yaşanan salgın hastalıklar nedeniyle gerçekleşen kitlesel ölümler neden olmuştur.

15. ve 16. yy’larda mimaride kullanılan fresk, sikke ve takılarda kullanılan kuru kafalar, insanların günlük yaşamda ölümü akıllarından çıkartmamaları içindir.

Günümüzdeki Memento Mori Anlayışı

Günümüzde memento mori deyişi sıkça sözlü olarak dile getirilmese de farklı kültürlerde yapılan ritüellerde bu anlayış davranışlarla dile getirilmektedir. Mesela Meksika’da her yıl 31 Ekim’de Ölüler Günü Festivali yapılır. İnsanlar festival için hazırlanan sunaklara, çiçekler, kafa taşları ve biblolar koyarlar. Her yıl bu günde sevdiklerini anan Meksika halkına göre, bir insan ölümü unuttuğunda ölümü yaşamaktadır.

Tibet Budizm anlayışında da ölüm sıkça dile getirilmektedir. İnsan bedeninin bir gün öleceği, ölüm zamanının belirsiz ve kontrolümüzün ötesinde olduğu dile getirilir.

İslam ve tasavvuf inancında da ölüm sıkça dile getirilir. Anadolu halkı, ölümü anmak için sevdiklerinin arkasından ağıtlar söylemiştir. Nitekim inandığımız din olan İslam’ın kitabı Kur’ana da ”Her canlı ölümü tadacaktır” der. Tabutların üzerine örtülen örtünün üzerinde arapça bu kelimeler yazar ki, bunun karşılığı latincede ”memento mori”dir denilebilir.

Memento Mori Tablosu’nun Anlamı

Tabloyu ortalayan kuru kafa, hayatın merkezinde ölüm olduğunu vurgular. Ne yaparsak yapalım, ölümden kaçılamayacağını ifade eder. Kurukafanın üstündeki gönye, yaşamın sınırlı olduğu, bir ölçü içinde yaşanması gerektiğini vurgular. Ölüm hayatta insaoğluna verilebilecek en iyi derstir; insanı hizaya getirebilen, nereden geldik nereye gidiyoruz sorgusunu iç dünyasında başlatan bir şeydir. Sağda yer alan asa eflatun renginde bir kumaşa sarılmıştır; soldaki baston ise basit sıradan bir kumaşa sarılmıştır; asa ve baston zenginlik ve fakirliği ifade eder ki, ikisi de ölümü tadacaktır; o nedenle de kurukafanın her iki yanında yer almaktadır. Tekerlek hayatı temsil eder, üzerinde yer alan kelebek ise ruhu temsil eder. Bu ikisi tekerlek üzerine konulmuştur ki, sonunda hepsi bir yolculuğa çıkacaktır, bu dünyada kalıcı değildir bunu göstermektedir.

 

Bu yazıyı beğendiniz mi?
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid
Reklam
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Herkes için Bilgi / Copyright © 2019