Herkes için Bilgi

1 Mayıs İşçi ve Emekçi Bayramı nasıl ortaya çıktı?

29.04.2019
1 Mayıs İşçi ve Emekçi Bayramı nasıl ortaya çıktı?
Reklam

İşçi Bayramı Nasıl Ortaya Çıkmıştır?

1887 yılında Amerika İşçi Sendikaları Konfederasyonu önderliğinde, işçiler günlük çalışma saatlerinin 8 saate indirgenmesi talebiyle 1 Mayıs’ta ABD genelinde çalışmayı durdurdular. O gün ABD genelinde 5000’den fazla iş yerinde grev ilan edildi ve işçiler çalışmadılar. Bu eyleme katılan işçilerin sayısı 400.000’i buluyordu. Sadece Chicago’da 80.000 işçi, bu eyleme katılarak 1 Mayıs’ta işlerini bırakmışlardır.

Emekçi insanlar işverenden bazı haklar talep etmektedir. Tazminat hakkı, insanca yaşama hakkı, çalışma saatlerinin azaltılması ve insanın dayanabileceği sürelere kısaltılması, emeklerinin üzerinde kontrollerinin olması gibi hakları talep etmişlerdir.

Milletler arası İşçi Kardeşliği Teşkilatı, 1889’da yapılan Paris Kongresinde 1 Mayıs tarihini işçilerin ortak bayramı olarak kabul etmiştir.

Olaylar Karşısında İşverenin Aldığı Tavırlar:

İşverenin tepkisi daha önceki protestolarda olduğu gibi gerçekleşti; örneğin fabrikalardan birinin 1400 işçinin işine, greve katılması dolayısıyla son verdi; onların yerine de grev kırıcı işçileri işbaşı yaptırdı. Patronun bu şekilde davranışı, işçileri birbirine düşürmek için olan yaklaşımı karşısında işçiler 3 Mayıs’ta toplanarak fabrikaya yürüme eylemi yaptılar. Fabrika patronu işçilerin bunu yapacağını tahmin ettiği için özel güvenlik şirketinin çalışanlarını kiralamış, hem de polisten destek istemişti. Böylelikle fabrikaya ulaşan tüm yollar kapatıldı. Arbede yaşandı ve 6 işçi bu olaylarda hayatını kaybetti.

Bu saldırıları protesto etmek için ertesi güne Haymarket Meydanında miting düzenlendi, çok daha fazla insan hayatını kaybetti. Mitingin sonlarına yaklaşırken, nereden atıldı belli olmayan bir el bombası, çok sayıda polisin bulunduğu yere düştü. El bombası nedeniyle 10 işçi ve 6 polis öldü. İşçilerin hep birlikte düzene karşı koymalarının nedeni daha adaletli bir dünya istemeleri ve günlük çalışma süresinin 8 saate düşürülmek istenmesiydi.

Türkiye’de İşçi Bayramı Nasıl Başlamıştır?

Türk tarihinde İşçi Bayramının geçmişi, Osmanlı Devleti’nin son dönemlerine kadar uzamaktadır. Osmanlı Devleti’nde 1911 tarihinde kutlamaların yapıldığına rastlanılmaktadır.

1 Mayıs 1922’de Sovyetler Birliği- Türkiye arasında gelişen dostluk çerçevesinde işçi bayramı ilk kez kutlandı, 1923 tarihinde de resmi bayram ilan edildi.

Ancak 1 Mayıs bazı işçi odakları ve Marksist örgütler tarafından provokasyon malzemesi olarak kullanılmaya başlamasıyla, akıllara 1977’nin 1 Mayıs olaylarını getirmektedir. İşçi Bayramını kutlamak için çok sayıda işçi, Taksim Meydanı’na geldi. Organizasyon yurt çapında DİSK’in önderliğinde gerçekleştirildi. Katılımın tahmin edilenden fazla olması neticesinde, meydana giriş kortejler halinde gerçekleştirildi.

Dönemin DİSK Başkanı Kemal Türkler’in meydanda konuşması sırasında etraftan silah sesleri yükseldi. Sular İdaresi binası ve bir otelin çatısından ateş açıldı. İnsanlar silah seslerinden panik halinde kaçmaya çalışırken, panzerler insan kalabalığının içine daldı. İnsanların büyük çoğunluğu ateşten kaçmanın çıkış noktasını Kazancı Yokuşu olarak gördü ve oraya yöneldi. Çıkış bir kamyon tarafından kapatılmıştı. Panik içinde olan insanlar birbirini ezdi, kimisi panzerin altında kaldı, kimisi de vurularak öldürüldü. Olaylarda çok sayıda yaralı oldu; 136 kişi ağır yaralanmıştı. Bu olayda 470 kişi gözaltına alınsa da olaylarla bağlantısı net bir şekilde kurulamadı; DİSK Başkanı’nı öldüren kişiye ulaşılamadı. Bir sonraki yıl İşçi Bayramı yine Taksim’de kutlandı, ancak Bayramın Taksim’de kutlanması son kez gerçekleşmiş oldu.

2002’ye değin İşçi Bayramı kutlamaları gerçekleşmedi; işçilere bu konuda izin verilmedi. Ancak 2002’de 1 Mayıs’ın Emek ve Dayanışma Bayramı olarak kutlanmasına karar verildi.

Dünyada İşçi Bayramı Kutlamaları Nasıl Olmaktadır?

Dünyada pek çok ülkede 1 Mayıs, Resmi Tatil olarak kabul edilmektedir. Dünyanın farklı ülkelerinde 1 Mayıs’ta işçilerin toplanma noktası neresidir; örneklerle açıklayalım.

Endenozya’nın başkenti Jakarta’da 1 Mayıs çok fazla işçinin bir araya gelmesiyle kutlanmaktadır. İşçiler maaşların yükseltilmesi, sosyal hakların iyileştirilmesine yönelik taleplerle Başkanlık Sarayı’na yürümektedirler. Yürüyüşlerde işçiler bağlı bulunduğu sendikalara göre farklı renk ve modelde kıyafetler giymektedirler.

Yunanistan’da parlamento binasının bulunduğu Sintagma Meydanı hararetli gruplara ev sahipliği yapmaktadır.

Rusya’da ise 1 Mayıs kutlamaları için en başta gelen adres Kızıl Meydan’dır. Yürüyüşe katılanlar ellerindeki bayraklarla tören meydanına renk katarlar.

İspanya’da ise kutlamaların baş adresi Cibeles Meydanı’dır.

Bu yazıyı beğendiniz mi?
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid
Reklam
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Herkes için Bilgi / Copyright © 2019