Herkes için Bilgi

Sesleri Görebilmeyi Olanaklı Kılan Sinestezi

10.05.2020
Sesleri Görebilmeyi Olanaklı Kılan Sinestezi
Reklam

Sinestezi, kökleri itibarıyla Yunanca bir kelimedir. Birlikte algılamak gibi iki kavramın birbirine karışması ile oluşmuştur. Bu herkesin yaşayabileceği bir durumdur. Birleşmiş duyular veya eş duyum olarak adlandırılabilir. Duyuların herhangi bir konu ile ilgili birbirine karışması veya birlikte algılama olarak özetlenebilmektedir.

Zihinsel olaylar bazen başka durumları tetikler. Bu tetikleme sırasında bilinçli bir duygusal veya istemsiz bir şekilde bir deneyim yaşayabilirsiniz. Bu noktada insanların sanatsal anlamda gelişebildikleri düşünülmektedir. Bu yüzden aslında iyi bir rahatsızlık olarak mı değerlendirmek yoksa mucizevi bir hediye olarak mı değerlendirmek bu konuda insanların tam net bir sonuca ulaşamadığını söyleyebiliriz. Bununla ilgili bütün ayrıntıları size anlatmaya çalışacağız.

Kimisine göre kafa karışıklığı olarak geçmektedir. Oysaki sadece basit bir kafa karışıklığı ötesinde olduğunu bilmek lazım. Algıda olumlu bir süreç olarak karşımıza çıktığını da söyleyebiliriz. Bir şeyi gördüğünüzde sadece görür görmez tadını algılamak sizin duygusal olarak aynı anda birkaç duyuyu bir arada hareket ettiğiniz anlamına gelmektedir. Bir koku aldığınızda aslında siz o kokunun yerine bir orkestrayı dinlediğinizi düşünürsünüz. Burada sinestezi hastalığı olarak geçen hastalığın aslında gerçekten bir hastalık mı olduğunu değerlendirirken bu şablonu da dikkatli bir şekilde incelemek gerekiyor. Bu yazımızın sonuna doğru nasıl bir mucize olduğunu daha net anlayacağız.

Sinestezi Nedir?

Sinestezi kelime anlamı ile Yunanca kelimeden türetilmiştir. İlk hecesi olan ‘’Sin’’ birlikte anlamına gelir. İkincisi de duygu anlamına gelir, his anlamına gelir. Birlikte hissedilen bir duygudan veya histen bahsediliyorsa bu durumda sinestezi olarak geçebilir.

Duyguların birlikte algılanması anlamına gelmekte olduğunu tanımlamaktadır. Nörolojik bir sorun olduğunu söyleyebiliriz. Burada tabii en temel tanımıyla duygusal bir sinir yollarının olağandışı bir şekilde asıl algısaldan uzak, ikinci bir duyusal yola aktive etmesi olarak tanımlanmaktadır. Burada tabii ki biz size tanımı verirken nörolojik anlamda nasıl tanımlandığını söyledik. Buradaki durumun aslında her 20.000 kişiden birinde görüldüğü bilinmektedir. Hatta yapılan son araştırmalar çok daha sık olarak karşımıza çıkabildiğini kanıtlamaktadır.

Son yapılan Perception dergisinde yayınlanan bir makale bunu ortaya koymuştur. Her 23 kişiden birinde sinestezi olduğunu söylemiştir. Hatta her 90 bireyden birinde de renk türüne bağlı sinestezi olduğunu söylemiştir. Yani buradaki durum aslında beynin hata yapması ise sandığımızdan daha sık beynin hata yaptığını söyleyebiliriz. Bu tanımların yanı sıra aynı zamanda da sebebi bilinmeyen ve çoğunlukla geçici olan sinestezi tipleri de bulunmaktadır. Bu her 25.000 kişiden birinde görülmektedir. Ender bir durum olarak değerlendirilmektedir.

Bir de edinilmiş sinestezi olarak isimlendirilen bir sinestezi tipi vardır. Bunları daha detaylı bir şekilde size anlatmaya çalışalım.

Sinestezi Belirtileri

Genel anlamda sinestezi hakkında bilgi verdikten sonra biraz da belirtileri hakkında bilgi verelim. Özellikle İnsanlar bazen algıda yaşamış oldukları bu tip tuhaflıklar için direkt olarak mesnetsiz olarak düşünebilirler. Burada asıl önemli olan tam belirtilerin görülmesidir. Tabii yine de nörolojik bir kontrole gitmek daha sağlıklı sonuçlar verir. Biz size belirtileri hakkında size bilgiler vermeye çalışalım.

1- Algıların sürekli olarak aynı şekilde oluşması sinestezi belirtisidir.

2- Algılanan herhangi bir olayın yada durumun hafızada kalması ve kolaylıkla unutulmaması durumu belirti olarak nitelendirilmektedir.

3- Algıların sabit bir şekilde devamlılığı bu şekilde değerlendirilmektedir.

4- Algılanan şeyin sonrasında güçlü olan duyguların birden boşalması da bu nitelikte değerlendirilmektedir.

5- Bu rahatsızlığın kişinin isteği dışında direkt otomatik olarak meydana gelmesi de belirtiler arasındadır.

Bu tip belirtiler görüldüğünde bir nöroloji uzmanı ile görüşmek sizin hastalıkla alakalı daha iyi sonuçlar almanızı sağlayacaktır. En azından hızlı bir şekilde bununla ilgili kendinizi geliştirme şansına sahip olabilirsiniz.

Sinestezi Türleri

Sinestezi insanda iki farklı çeşitte görülebilmektedir. Bunlardan biri nedeni çözülemeyen sinestezi diğeri ise kazanılan sinestezi olarak bilinmektedir. Bunların detayları hakkında da bilgi verelim.

Kazanılan sinestezi başka bir hastalık vasıtasıyla oluşan sinestezidir. Özellikle epilepsi hastalarında bu tip duygusal geçiş durumları gözlemlenmektedir. Epilepsi hastalarının yüzde 4’ünde sinestezi görüldüğünü söyleyebiliriz. Beynin anormal şekilde elektrik üretmesine bağlı olarak vücudun verdiği bir tepkidir diyebiliriz. Hastalıkla ilgili zamanla kendiliğinden iyileşme belirtileri gösterdiğini de anlatabiliriz.

Nedeni çözülemeyen sinestezi ise 25.000 insanda bir görülen nadir bir hastalıktır. Kimyasal kullanım, kafa travmaları veya beynin belirli bölümlerinin hasar görmesi ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Renk, rakam formu, ses ve dokunma, ses ve renk sinestezisi gibi gruplara ayrılmaktadır. Burada hastalar sinestezik durumlarda örneğin b harfini mutsuz olarak algılayabilirler. 3 sayısını sinirli, salı gününü çok cömert olarak algılayabilirler. Bu tamamen hastanın durumuna bağlı olarak karşımıza çıkan sonuçlardır.

Sinestezi Bir Hastalık Mıdır? Mucize Midir?

Az önce de yazının başında da belirttiğimiz gibi Perception dergisi bu konuda bir makale yayınlamış ve her 23 bireyden birinde bir tür sinestezi bulunduğunu belirtmiştir. Bu insanların günlük olan durumda da bu deneyimleri yaşadığını göstermektedir. Bazılarınca hastalık olarak görülmektedir. Anormallik olarak görülmektedir. Bazılarına göre ise mucizevi bir insan yeteneği olarak geçmektedir. Aslında sinestezi ile ilgili bir algılama bozukluğu veya bir hastalık olduğunu söylemek tam da net değildir. Çünkü algıda gelişmişlik demek sinestezi anlamında daha doğru bir tanım olmaktadır.

Daha hassas yapılı, hayal dünyası çok yoğun olan insanlarda karşımıza çıkabilmektedir. İnsanların çok az sayıda bu durumla uğraştığını düşünürsek ve sinestezik hastaların çoğunun da sanat da uğraştım düşünürsek aslında bir mucize olduğunu söyleyebiliriz. Bir anlamda hastalık değil duyusal algılama hediyesi olarak görmek gerekir.

Sinestezi Hastaları Neyi Nasıl Algılar?

Sinestezi ile ilgilenirken bazen algılama adına algılamada bir sanat gibi de düşünebilirsiniz. Çünkü sayıları veya harfleri renkleri farklı şekilde algıladığı bir sistem olarak düşünebilirsiniz. Aslında bir anlamda da hastalık olarak düşünmemiz gerektiğini az önce de söylemiştik. Bu yüzden gerçekten de bir sanat gibi düşünebiliriz.

Sinestezinin birçok farklı şekli bulunmaktadır. En sık rastlanan şekli harfleri renk olarak şekillendirmiştir. Her harf farklı bir renk olarak algılanır ve bu şekilde kullanılır. Bu tip sinestezikler kokuları, tatları veya sesleri renk olarak algılanmaktadırlar. Sinesteziklerin arasında tatları, sesleri veya kokuları renk olarak algılayanlar da bulunmaktadır. Ancak diğer gruba göre daha zayıf olduğunu söyleyebiliriz.

Bir şehrin, bir yerin ya da bir sesin sahip olduğu hafızada değişik renkler olabilir. Hafıza, ses, koku, tat gibi algıları renk olarak beyni işlediğinde sinestezik artık bu şekilde adfetmeye başlar. Yani aslında sinestezi, erken çocukluk döneminde yaşanan deneyimlerin farkında olmadan da olsa içselleştirerek günlük olan olaylara uygulanması ve bu şekilde değerlendirilmesidir diyebiliriz.

Tarihteki Ünlü Sinestezikler

Sinestezi yeteneği aslında yazarların daha kreatif düşünmesini daha başarılı şekilde üretmesini sağlar. Dünyada bir ressamın çok daha başarılı bir tablo yapmasına sebep verir. Bu anlamda geriye dönüp baktığımızda aslında bilim adamlarından Nikola Tesla, fizikçi Richard Feynman bunlardan birkaçı olarak karşımıza çıkmaktadır.

Kandinsky de yine tarihteki ünlü sinesteziklerden biridir. Ayrıca 18. yüzyılın sonlarında dünyaya damga vurmuş önemli isimlerden biri olan Johann Van Goethe, yine aynı şekilde ünlü sinesteziklerden biri olarak bilinmektedir.

Bu yazıyı beğendiniz mi?
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid
Reklam
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Herkes için Bilgi / Copyright © 2019