Herkes için Bilgi

Kök Hücre Bağışı Hakkında Merak Edilen Her Şey

26.05.2019
Kök Hücre Bağışı Hakkında Merak Edilen Her Şey
Reklam

Günümüzde kök hücre tedavisi,  birçok hastalığın tedavisinde kullanılmakta olan bir tedavidir. Oldukça önemli ve kritik bir önem taşımaktadır. Kök hücre bağışı sayesinde; ihtiyacı olan hastalara destek olabilir, hastalıklarının tedavisine destek olabilirsiniz.

Kök Hücre Nedir?

Kök hücreler, insan vücudunun ana hücreleridir. Kök hücreleri diğer hücrelerden ayıran özellikleri, ihtiyaç anında her türlü vücut hücresine dönüşebilmeleridir. Kök hücrelerin sınırsız bir çoğalma ve farklılaşma kapasiteleri vardır. Vücudumuzun neresinde tahribat gerçekleştiyse; onarılması gerekiyorsa gerekli hücre tipine dönüşüp vücudun onarılmasını, iyileşmesini sağlarlar. Kök hücreler kordon kanından alınabilirler. Ayrıca kemik iliği de ilk kök hücre kaynaklarından bir tanesidir. Her yaşamına devam eden organizma hayatı süresince sistematik olarak hücre üretmeye devam eder. Kök hücreler ise ölü hücrelerle yer değiştiren hücreler olarak görev yaparlar.

Erişkin Kök hücrelerinden hematopoetik kök hücreleri;

  • Tüm kan hücrelerine farklılaşıp, çoğalırlar.
  • Kemik iliği, kan ve göbek kordonundan sağlanırlar.
  • Uygun saklama ve dondurma koşullarında canlılıklarını sürdürürler.

Kök Hücre Tedavisi Hangi Hastalıklarda Kullanılabilir?

  • Kemik iliği kanserleri
  • Lenfomalar
  • Çeşitli organ kanserleri
  • İmmün yetersizlikler (bağışıklık sisteminin güçsüz olması sonucu hastalıklar)
  • Kalıtsal anemiler
  • Kalıtsal metabolik hastalıklar
  • Kemik iliğinin vücuda yeterli gelmediği veya hiç çalışmadığı durumlar

Kök hücre tedavisi sıklıkla bu hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

Kimler Kök Hücre Bağışında Bulunabilir?

Kök hücre bağışında bulunabilmek için bazı şartlar aranmaktadır. Bu şartlar;

  1. Kök hücre bağışında bulunacak kişi 18-50 yaşları aralığında olmalıdır.
  2. Sağlıklı bir birey olmalıdır.
  3. Kronik bir rahatsızlığı bulunmamalıdır.
  4. Hepatit B, Hepatit C ve Sifiliz hastalıklarını geçirmemiş olmalıdır.
  5. Kanser, HIV, AIDS tanısı almamış olmalıdır.
  6. Şayet sürekli kullandığı bir ilaç var ise doktor kontrolünde gerekli tetkikler yapıldıktan sonra ilacın içeriğine göre değerlendirilme yapılmaktadır.

Nasıl Kök Hücre Bağışçısı Olunur?

Kök hücre bağışçısı olabilmek için öncelikle yukarıda belirtilen özellikleri taşımanız gereklidir. Eğer yukarıda belirtilmiş olan özellikleri taşıyorsanız kök hücre bağışı için başvuruda bulunabilirsiniz. Başvurudan sonra sizinle bilgilendirme görüşmesi yapılacaktır. Eğer bağışı kabul ediyorsanız; “Gönüllü Kök Hücre Bağışçısı Bilgilendirme ve Onam Formu” nu doldurup imzalamanız gereklidir. Formu doldurduktan sonra işlemler başlatılır. Ardından kan grubunuzun belirlenmesi ve çeşitli hastalıkları taşıyıp taşımadığınızı kontrol etmek için sizden 3 tüp kan alınır. Eğer yapılan testler sonucu kanınızda herhangi bir enfeksiyon tespit edilirse, mutlaka bilgilendirilirsiniz. Eğer test sonucunuz, kanınızdaki enfeksiyon bakımından negatif çıkarsa kök hücre bağışı yapabilirsiniz. Sizden alınan kan örneği, doku tipinizi belirlemek üzere, TÜRKÖK Doku Tiplendirme Laboratuvarı’na gönderilir. Sonraki aşamada ise test sonuçları Kemik İliği Bankası’na aktarılır.

Kök Hücre Bağışından Sonra Görülen Yan Etkiler Nelerdir?

Periferik kök hücre bağışında, aşı uygulamasının sonrasında kök hücreler toplanır. Bunun sonrasında;

  • Geçici halsizlik hissi
  • Ateş
  • Geçici grip
  • Vücut ağrıları
  • Dalak bölgesinde dolgunluk

Görülebilir. Bu yan etkiler düşük olasılıkla karşılaşılan yan etkiler olup geçicidir. 1 ile 3 hafta aralığında kendiliğinden yok olmaktadır.

Kemik iliği bağışında ise dikiş atmayı gerektirmeyecek kadar küçük bir kesi atılır. Bağışçı kişi, gerekli  tetkikleri yapıldıktan sonra ertesi günü taburcu edilir. Kalça bölgesinde birkaç gün sürebilen bir ağrı hissedebilir. Ayrıca anestezinin etkisiyle geçici boğaz ve baş ağrısı da gözlenebilmektedir. Doktor kontrolünde ağrı kesici kullanılabilir.

Kök Hücre Bağışı Yöntemleri

Periferik Kök Hücre Toplama Yöntemi

En sık tercih edilen bağış yöntemidir. Periferik kök hücre bağışı için, damar yapınızın uygunluğu değerlendirilmektedir. G-CSF (Granülosit Koloni Uyarıcı Faktör) bağışçının deri altına günde iki defa olmak üzere 4-5 gün boyunca enjekte edilir. G-CSF enjeksiyonuna başladıktan 4-5 gün sonunda kandaki kök hücre sayısı artmaya başlar. Bağış esnasında bir kolunuzdan steril bir iğne yardımı ile kan alınır. Vücudunuzdan alınan kan aferez cihazına ilerler, aferez cihazında 4-5 saat sonunda kök hücreler diğer kan bileşenlerinden ayrılmış olur. Kök hücrelerinden ayrılmış kan diğer kolunuzdan vücudunuza geri verilir. Eğer damar yapınız uygun değilse boyun damarınızdan lokal anestezi altında katater takılarak kök hücreler toplanmaktadır. Fakat bu yöntem oldukça nadir kullanılmaktadır. Bağıştan sonraki 48 saat içerisinde gözlemlenen yan etkiler (ağrı, uyuşma, ateş) kaybolmaktadır. Bağış sonrasında ağrılar fazlaysa, doktor kontrolünde ağrı kesici kullanılabilir. Bağışçı iki gün içerisinde günlük faaliyetlerine geri dönebilir.

Kemik İliği Toplanması

Bu işlem uygulanacak olan bağışçıdan; işlemden bir hafta önce tekrar kendisine verilmek üzere 1 ünite kan alınır. İşlem genellikle 1-2 saat genel anestezi ile yapılmaktadır. Anestezi verildikten sonra doktor daha sonra dikiş gerektirmeyen küçük bir kesi atar, özel bir iğne yardımıyla kalça kemiğinizin arkasına(pelvis kemiği) ilerler. Bağışçı işlemin akşamına ya da gerekliyse ertesi gün taburcu edilir. Bağış sonrasındaki 2-3 hafta biraz ağrı ve açılan kesi yerinde sızı hissedebilir. Oldukça normal bir semptomdur. Bağış sonrasındaki 2-3 hafta aralığında ağır hareketlerden ve sporlardan kaçınmalıdır. Bağış sonrasındaki 2 gün içerisinde bağışçı gündelik hayatına, rutinine kolaylıkla dönebilmektedir.

Kök Hücre Bağışı Ne Kadar Sürer?

Kök hücre bağışı işlemi; ortalama 4-6 haftalık bir süreçte tamamlanır. 4-6 haftalık sürecin 20-30 saatlik bir zamanınızı kapsar.

Kök Hücre Bağışında Vazgeçme Hakkına Sahip miyim?

Kök hücre bağışı kararınızdan vazgeçme hakkına her zaman sahipsiniz. Ancak hastaya nakil için işlemlere başladıktan, tedaviye başladıktan sonra kök hücre bağışınızdan vazgeçerseniz, hastada hayati tehlike oluşabilir.

Kök Hücre Bağışı Yaptıktan Sonra, Bağışçının Kök Hücreleri Azalır mı?

Kök hücreler kendini yenileyebilme ve tekrar çoğalma özelliğine sahip ana hücrelerdir. Bağış işleminden sonra tekrar çoğalırlar ve artarlar. Bu da size herhangi bir zarar vermeyecektir.

Nerede Kök Hücre Bağışında Bulunabilirim?

Gönüllü Verici Merkezi ve Sabit Kan Alma Merkezlerinde kök hücre bağışı için bilgi alabilir ve kök hücre bağışında bulunabilirsiniz.

Kök Hücre Bağışında Bulunduğum Hasta ile İletişim Kurabilir miyim?

Bağıştan sonraki iki yıl boyunca, hastaya özel bilgilerinizi (adres, telefon, e-mail) bildirmeyen mektup yazmanıza izin verilmektedir. Yazmış olduğunuz mektup TÜRKÖK aracılığıyla hastaya ulaştırılmaktadır. Bağıştan iki yıl sonra hastayla direk olarak iletişim kurmanıza izin verilmektedir. Bu görüşme ancak iki tarafın da izni olduğunda gerçekleştirilmektedir.

Gizlilik Sözleşmesi Nedir, Neden Gereklidir?

TÜRKÖK, hem hastanın hem de bağışçının gizliliğini korumayı amaçlamaktadır. Gizlilik ile ilgili sözleşme hem bağışçıyı hem de hastayı istenmeyen tanıtımlar, reklamlar, bağışa zorlama veya para teklif edilmesi gibi istenmeyen durumlardan korumak için gereklidir. Bağışçıya hastayla ilgili bilgi olarak sadece; hastanın rahatsızlığı, yaşı ve cinsiyeti hakkında bilgi verilir. Hastaya ise; bağışçıyla ilgili sadece yaşı ve cinsiyeti ile ilgili bilgi verilmektedir.

 

Bu yazıyı beğendiniz mi?
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid
Reklam
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Herkes için Bilgi / Copyright © 2019