Herkes için Bilgi

Paranoid Kişilik Bozukluğu (Paranoya) Nedir?

11.03.2019
Paranoid Kişilik Bozukluğu (Paranoya) Nedir?
Reklam

Paranoid kişilik bozukluğu çocukluk veya ergenlik döneminde başlayıp kişinin hayatında yayılım gösteren bir kişilik bozukluğudur. Erken erişkinlikte başlayan ve değişik zamanlarda ortaya çıkabilen başkalarının davranışlarını kendine zarar verebilecek olarak yorumlama ve başkalarına karşı duyulan genel bir güvensizlik ve kuşkuculuk halidir. Hastalar kendilerine eziyet yapıldığını, haksızlık edildiğini düşünürler. Bu kişilik bozukluğuna sahip hastaların yaşadığı en temel duygu “güvensizlik” tir. Bu kişilerin gerçeklik algısı yıkıma uğramıştır. Başkalarının sürekli ona zarar vermek istediğini, sürekli arkasından bir iş çevrildiğini düşünmektedirler. Bir başkası ona iyilik yapsa bile, altında mutlaka farklı bir şey olduğunu eninde sonunda bu iyiliğin onlara bir zararı olacağı düşüncesini benimserler. Paranoyalar, her insanın günlük hayatında olabilecek düşüncelerdir. Her insan hayatının belli bir döneminde çok üzgün depresif olduğu günlerde ya da yakınları tarafından güvenini zedeleyecek bir olay yaşadığında ilerleyen süreçlerde paranoyak düşüncelere sahip olabilir. Bu oldukça normaldir. Fakat bu düşünceler günlük hayatınızı aksatacak, hayatınızın işlevini ve kalitesini düşürecek şekilde yoğunsa bu noktada tanı kriterleri dikkat çekmektedir. Paranoyalar günlük hayatın işlevini ciddi manada düşürüyor, başka bir şey düşünemiyorsanız bir psikiyatristten yardım almanızda fayda var.

Paranoid Kişilik Bozukluğu (Paranoya) Nedenleri:

-Rahatsızlığın gelişiminde genetik ve çevresel faktörler rol oynamaktadır.

-Aile içi ilişkiler, şiddet ve stres gibi çevresel etkiler hastalığın oluşmasında etkilidir.

-Bu kişilik bozukluğuna, özellikle beynin ön kısmında yer alan Frontal Cortex (doğru yanlışı ayırt etme) kısmındaki yapısal bir bozukluğun sebep olduğu düşünülmektedir.

Paranoid Kişilik Bozukluğu (Paranoya) Belirtileri (DSM-V Tanı Ölçütleri):

DSM- V, ruhsal hastalıkların tanı ölçütlerinin yer aldığı psikiyatristler tarafından kullanılan başvuru el kitabıdır. Aşağıda yer verilen belirtilerden 4’ünün veya daha fazlasının görülmesi gereklidir.

1) Yeterli bir temele dayanmadan, başkalarının kendisinin hakkını yediğinden, kendisine kötülük yaptığından ya da kendisini aldatıp yalan söylediğinden kuşkulanır.

2) Arkadaşlarının ya da çalışma arkadaşlarının kendisine olan sadakatleri konusunda şüphecidir ya da yakınlarının güvenirlikleriyle ilgili yersiz kuşkularla uğraşıp durur.

3) Söylediklerinin kendisinin aleyhine karşı kullanılabileceği korkusuyla başkalarıyla hayatını paylaşmak istemez. Bu yüzden çoğunlukla yalnızdırlar.

4) Sıradan sözlerden ya da olaylardan, aşağılama ya da göz korkutma anlamı çıkartır.

5) Sürekli kin besler. Kendisine ve yakın çevresine yapılan aşağılamaları, incitmeleri ya da saygısızlıkları bağışlayıcı değildir.

6) Ortada herhangi bir neden yokken, başkalarının bazı davranışlarını, kişiliğine ya da otoritesine karşı tehdit olarak algılar ve bunlara, birden öfkeyle karşılık verebilir ya da karşı saldırıya geçebilir.

7) Eşinin ya da cinsel birliktelik yaşadığı kişinin, kendisine bağlılığı(sadakatiyle) ilgili, yineleyici yersiz kuşkuları vardır.

8) Kendilerine yöneltilen kişisel sorulardan hoşlanmazlar, kendileri ile ilgili olabildiğince az bilgi vermeye çalışırlar.

Paranoid Kişilik Bozukluğu (Paranoya) Tanısı Alan Hastaya, Yakınları Nasıl Davranmalıdır?

Eğer yakınınızda bu tanıyı alan bir akrabanız veya arkadaşınız var ise bilmeniz gereken bazı detaylar mevcuttur. Öncelikle bu hastaların, şizofreniden sonra en çok şiddete eğilimi olan hastalar olduklarını bilmeniz gereklidir. Bu sebeple bu kişilerle konuşurken çok dikkatli konuşmalısınız. Söyledikleri ne kadar mantıksız olursa olsun, net ifadelerle ret edilmemeli ve desteklenmemelidir. Bunun yerine hastaya empatik bir şekilde yaklaşılmalı, onun neden böyle düşündüğü gerekçeleriyle beraber ölçülüp tartışılmalıdır. Olabildiğince somut verilerle düşündüklerinin bu şekilde olmayabileceği gösterilmeye çalışılmalıdır.

Paranoid Kişilik Bozukluğu’nun (Paranoya’nın) Tedavisi Var Mıdır?

Paranoid kişilik bozukluğu tedavi edilebilir bir bozukluktur. Fakat bu rahatsızlıkta hastaya, hastalığıyla ilgili iç görü kazandırmak oldukça önemlidir. Çünkü bu hastalar her şeyden şüphe duyduğu için hastalığı ile ilgili söylenenlerin kendi zararına olacağına, insanların onu daha da hasta etmek için uğraştığına dair çarpık düşünceler geliştirebilirler. Bu sebeple bu hastalarla biyolojik kanıtlarla çalışmak, hastalığın iyileşmesi sürecinde büyük önem taşır. Hastaya beyin görüntüleri, Fonksiyonel MR, Kantitatif EEG gibi somut kanıtlanabilir verilerle yaklaşırsanız inanması çok daha kolay olacaktır. Hastanın hastalığını kabul etmesi iyileşmesi için ilk adımdır. Hasta, hastalığını kabul ettikten sonra ise ilaçlı tedavi, Transmanyetik Uyarım Tedavisi (TMU), EKT tedavisiyle tedaviye devam edilebilir. Bu süreçte bunlara ek olarak eş zamanlı olarak bir psikoterapi desteği sağlanması hastanın daha hızlı iyileşmesi bakımından çok büyük önem taşır. Bu tür kişilik bozukluklarında ilaç ile beraber psikoterapi desteği hastanın çok daha hızlı bir şekilde kendi hayatına uyum sağlamasını sağlamaktadır. Bu hastalar her şeyden şüphe eden insanlar olduğu için bir süre sonra ilaç tedavisini bilinçsizce bırakma eğilimi gösterebilmektedirler. Bu sebeple eş zamanlı olarak psikoterapi desteğiyle hastanın ilaç desteği kontrol altında tutulabilmektedir.

Bu yazıyı beğendiniz mi?
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid
Reklam
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Herkes için Bilgi / Copyright © 2019